Mars'taki Alba Mons Yanardağı Kraterlerinde Dik Yamaçlı Buzullar Keşfedildi

Earth and Planetary Science Letters dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmada, Mars'ın kuzey yarımküresinde yer alan Alba Mons yanardağı çevresindeki kraterlerde, dik yamaçlara sahip 29 buzul oluşumu incelendi. Gezegenin atmosferinin bugün sıvı suyun varlığına izin vermeyecek kadar ince ve soğuk olması sebebiyle, Mars'ta yüzey buzullarının yanı sıra kabuk altında da geniş buz rezervlerinin bulunduğu düşünülüyor. Araştırmacılar, NASA'nın Mars Reconnaissance Orbiter ve Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) ExoMars Trace Gas Orbiter uydularından elde edilen verilerle toplam 738 krateri analiz etti. Çift uydu görüntülerinden üç boyutlu haritalar oluşturulurken, bu yapıların nasıl meydana geldiğini anlamak için bilgisayar modellerinden faydalanıldı ve İzlanda'daki benzer şekilli oluşumlarla karşılaştırmalar yapıldı. Yapılan analizler sonucunda, incelenen 29 oluşumun kaya, toz ve döküntülerle kaplı buz kütlelerinden meydana geldiği belirlendi. Üzerlerindeki bu tabakanın buzları atmosferin etkilerinden koruduğu ve yapıların Mars'taki nispeten yakın bir soğuk dönemde şekillenmiş olabileceği ifade ediliyor. Bazı buzul yamaçlarının eğimi 3 kilometreye kadar uzanırken, oluşumlar 209 metreye varan dik uçurumlarla son buluyor. Bilim insanları, bu buzul oluşumlarının iç yapısının ve dinamiklerinin, Mars'ın geç Amazonian dönemindeki iklim evrimini yansıtabileceğini belirtiyor. Gezegenin eksen eğikliğindeki değişimlerin tarihsel süreçte sıcaklık dağılımını ve buz hareketlerini etkilediği vurgulanırken, bazı uçurumların eteklerinde krater kenarından düşen kayaların biriktiği görüldü. Buzun nerede bulunduğu ve ne kadar kalın bir tabakayla örtülü olduğu bilgisi, Mars'taki su kaynaklarına erişmeyi hedefleyen gelecekteki görevler açısından büyük önem taşıyor. Araştırmacılar, bundan sonraki aşamada Alba Mons kraterlerine ilişkin daha ayrıntılı görüntüler toplamayı, gezegenin başka bölgelerinde benzer yapılar aramayı ve İzlanda'daki eşdeğer oluşumları yeniden incelemeyi planlıyor.





